Boğaziçi Üniversitesi Rektörlüğü nezdinde 2014 yılından beri ağırlanmakta olan SDSN Türkiye’nin kuruluşunun onuncu yılı 27 Aralık 2024 Cuma günü Boğaziçi Üniversite’sinde düzenlenen bir toplantı ile kutlandı. SDSN Türkiye Üyesi Üniversitelerden Rektör, Rektör Yardımcısı ve SDSN Türkiye odak noktaları ile kamu, özel sektör ve sivil toplum temsilcilerinin katıldığı SDSN Türkiye 10. Yıl Etkinliği ve Üyeler Toplantısı “COP29 ve Güncel Gelişmeler Işığında SDSN Türkiye Ağı Üyelerinin Çalışmaları” teması ile gerçekleştirildi.

Boğaziçi Üniversitesi’nin ev sahipliğinde Demir Demirgil Salonu’nda gerçekleştirilen Konferans, Boğaziçi Üniversitesi Rektörü ve SDSN Türkiye Başkanı Prof. Dr. Mehmet Naci İnci ve SDSN Küresel Başkanı Prof. Dr. Jeffrey Sachs’ın açılış konuşmaları ile başladı. Toplantının “COP29 ve Sürdürülebilirlik Gündemi” başlıklı ilk oturumunda SDSN Türkiye Direktörü Prof. Dr. Gürkan Kumbaroğlu ve T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, İklim Değişikliği Başkanlığı Başkanı Prof. Dr. Halil Hasar, COP29’un Dünya ve Türkiye için önemini, getirdiği fırsat ve zorlukları değerlendirdiler.

Prof. Dr. Mehmet Naci İnci toplantının açılış konuşmasında, küresel ortak sorunların çözümüne 2015 yılından beri bir çağrı niteliği taşıyan, Birleşmiş Milletler Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları (BM SKA) ve Gündem 2030’un, üniversiteler için önemli bir çalışma alanı yarattığına dikkat çekti. Prof. İnci, ekosistemlerin ve yaşamın sürdürülebilirliğinin sağlanmasında, dönüştürücü bir bakış açısına ve yaratıcı çözümlere gereksinim duyulduğunu ve bu noktada üniversitelere, verdikleri eğitim programları, yürüttükleri araştırma ve geliştirme çalışmaları, yenilikçi teknoloji projeleri ile büyük bir sorumluluk düştüğünü belirtti. Prof. Dr. İnci konuşmasına şöyle devam etti:

“Bizler üniversiteler olarak, sürdürülebilirlik konusunda sadece endekslerde daha iyi görünmek için değil, topluma, çevreye ve ekonomiye fayda sağlayacak ortak çalışmalar ile sürdürülebilirlik önderleri olmalıyız. Bu çerçevede, yerel, ulusal ve uluslararası ölçekte kurduğumuz iş birlikleriyle, bilgi ve deneyimlerimizi paylaşarak ivedilikle çözümler geliştirmek zorundayız. Bizler bilgi ve bilimsel kanıt temelli çözümler üretirken, teknolojiyi ve yenilikleri geliştirirken, önümüzdeki dönemde küresel sorunları çok daha ağır bir şekilde yaşayacak nesillerin bu konularda eğitimi konusunda da, çok önemli bir sorumluluk üstlenmiş durumdayız.”

Prof. Dr. M. Naci İnci, enerji ve sanayide, yeşil, dijital ve toplumsal dönüşümün başarıyla gerçekleştirilmesinin, ancak eğitimin ve bilimin önceliklendirilmesine bağlı olduğunu belirtti. Bu çerçevede, Türkiye’nin 2053 Net Sıfır Vizyonu, İklim Politikası, Yeşil Mutabakat Eylem Planı ve On İkinci Kalkınma Planı ile uyumlu politikalarının kısa, orta ve uzun vadeli stratejilerinin oluşturulmasında, adil geçişin sağlanmasında üniversitelerin kilit bir öneme sahip olduğunu vurguladı.

SDSN Türkiye Direktörü Prof. Dr. Gürkan S. Kumbaroğlu, CO29’da düzenlenen SDSN Türkiye oturumunun sonuçlarını paylaşırken bölgesel barış ve işbirliğinin önemine, üniversitelerin rolüne ve finansman ihtiyacına vurgu yaptı. COP29’un enerji tematik gününde, SDSN Türkiye’nin, enerji sistemlerinin sürdürülebilir, güvenli ve erişilebilir geleceğine odaklı bir panel gerçekleştirdiğine dikkat çeken Prof. Kumbaroğlu, panelde yer alan konuşmacıların, bölgesel altyapıların entegrasyonu, bölgesel enerji ticaretinin geliştirilmesi, diplomatik enerji görev gücünün oluşturulması, yenilebilir enerji yatırımları için finansa erişim mekanizmaları gibi konulara değindiğini aktardı.

İklim Değişikliği Başkanı Prof. Dr. Halil Hasar, “iklim krizinin” sadece çevresel değil, ekonomik ve sosyal konuların merkezinde yer aldığını belirterek, iklim müzakereleri kapsamında yeni bir ekonomik düzenin şekillendiğini aktardı. Prof. Dr. Hasar, Yeni Toplu Sayısallaştırılmış Hedef (New Collectice Quantifed Goal-NCQG), Şarm El Şeyh Azaltım Çalışma Programı, Küresel Uyum Hedefi başlıklarını içeren Bakü İklim Birliği Paktı’nın yanı sıra karbon fiyatlandırması, kayıp ve zarar fonu, teknoloji uygulama programı gibi konularda varılan sonuçları değerlendirdi. Prof. Dr. Hasar, COP29’da Türkiye’nin Uzun Dönemli İklim Stratejisini ve 2022-2024 yılı iklim değişikliği ile mücadele ve iklim değişikliğine uyum eylemlerini kapsayan İki Yıllık Şeffaflık Raporu’nu sunduğunu paylaştı. Prof. Dr. Hasar, Türkiye’nin COP31’e adaylık sürecinde yürütmekte olduğu görüşmelere ve taraf olduğu girişimlere değindi.

SDSN Küresel Başkanı Jeffrey D. Sachs yaptığı konuşmada SDSN Türkiye’nin Türkiye’de ve bölgede sürdürülebilirlik gündeminin tanıtılmasında ve paydaşların harekete geçirilmesinde önemli bir rol oynadığına dikkat çekerek; Türkiye’de SDSN Türkiye’nin çalışmalarına katkıda bulunan tüm üyelere ve paydaşlara teşekkür etti.

Prof. Sachs, geçtiğimiz 10 yıllık sürece ilişkin değerlendirmesinde iki konunun önemine dikkat çekti. İlk olarak, üniversite ağlarının, sürdürülebilirlik gündeminin ilerletilmesinde hayati bir öneme sahip olduğunu vurguladı. Sürdürülebilir kalkınma konusunda ilerleme kaydedebilmek için ülkelerin, üniversitelerin sunduğu eğitim programlarına, geliştirdikleri yenilikçi yaklaşımlara ve teknolojiye ihtiyaç duydukları belirtti.

Prof. Sachs, ikinci olarak, ülkelerin komşularıyla bölgesel iş birliğini geliştirmelerinin önemine değindi. Tarih boyunca, kritik bölgelerin merkezinde ve dünyanın kesişim noktasında yer alan Türkiye’nin Karadeniz, Doğu Akdeniz ve Orta Doğu bölgeleri için vazgeçilmez olduğunu ifade etti. Avrupa, Asya ve Afrika arasında bir köprü olan Türkiye’nin, benzersiz bir jeopolitik konuma ve sürdürülebilir kalkınmada liderlik rolüne sahip olduğunu vurguladı. Bu değerlendirme çerçevesinde dünyanın en karmaşık bölgesinde yer alan SDSN Türkiye'nin, önümüzdeki dönemde, Türkiye’nin yanı sıra Karadeniz, Doğu Akdeniz, Orta Doğu ve BRICS bölgesindeki üniversite, kamu, özel sektör ve sivil toplum ağlarını bir araya getirerek barışın ve sürdürülebilirlik gündeminin ilerletilmesine katkı sağlayacağını aktardı.

Konferansın “SDSN Türkiye Üyeleri Sürdürülebilirlik ve Yeşil Dönüşüm Uygulamaları” başlıklı ikinci oturumunda, üye üniversitelerin temsilcileri, üniversitelerinde Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları ve Sürdürülebilirlik Gündemi kapsamında yürüttükleri çalışmaları sundu. Oturumda Kamu Gözetimi Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu (KGK) Başkanı Dr. Hasan Özçelik, Türkiye’nin yeşil dönüşüm sürecinde kurumsal sürdürülebilirlik raporlamalarının önemine değinerek; üniversitelerin düzenlenecek eğitimlerde ana paydaş olarak rol alması gerektiğine vurgu yaptı ve KGK’nın istihdam fırsatlarını (https://www.resmigazete.gov.tr/ilanlar/eskiilanlar/2024/12/20241231-4-33.pdf) aktardı.